શુક્ર સૂર્યમંડળ નો દ્વીતીય ગ્રહ છે. સામાન્ય રીતે રાત્રીના આકાશનો આ સૌથી તેજસ્વી ગ્રહ છે. શુક્ર પૃથ્વીનો ભગીની ગ્રહ ગણાય છે.તેનું બાહ્ય વાતાવરણ કાર્બન ડાયૉકસાઇડ ના સફેદ વાદળો નુ બનેલું છે. તેની કક્ષા ગૉળાકાર છે.તેને કૉઇ ચંદ્ર નથી.

શુક્ર The Venusian symbol, a circle with a small equal-armed cross beneath it
Venus in approximately true-color, a nearly uniform pale cream, although the image has been processed to bring out details.[૧] The planet's disk is about three-quarters illuminated. Almost no variation or detail can be seen in the clouds.
Venus in true-color. The surface is obscured by a thick blanket of clouds.
Designations
Pronunciation/ˈvnəs/ (About this sound listen)
AdjectivesVenusian or (rarely) Cytherean, Venerean
Orbital characteristics[૪]
Epoch J2000
Aphelion
  • 108,939,000 km
  • 0.728 213 AU
Perihelion
  • 107,477,000 km
  • 0.718 440 AU
  • 108,208,000 km
  • 0.723 327 AU
Eccentricity0.006 756
583.92 days[૨]
35.02 km/s
50.115°
Inclination
76.678°
55.186°
Known satellitesNone
Physical characteristics
Mean radius
  • 6,051.8 ± 1.0 km[૫]
  • 0.949 9 Earths
Flattening0[૫]
  • 4.60×૧૦8 km2
  • 0.902 Earths
Volume
  • 9.28×૧૦11 km3
  • 0.866 Earths
Mass
  • 4.868 5×૧૦24 kg
  • 0.815 Earths
Mean density
5.243 g/cm3
10.36 km/s
−243.018 5 day (Retrograde)
Equatorial rotation velocity
6.52 km/h (1.81 m/s)
177.3°[૨]
North pole right ascension
  • 18 h 11 min 2 s
  • 272.76°[૬]
North pole declination
67.16°
Albedo
Surface temp. min mean max
Kelvin 735 K[૨][૧૧][૧૨]
Celsius 462 °C
9.7"–66.0"[૨]
Atmosphere
Surface pressure
93 bar (9.3 MPa)
Composition by volume

શોધખોળફેરફાર કરો

પ્રારંભિક પ્રયાસફેરફાર કરો

શુક્ર, તેમજ અન્ય કોઇ પણ ગ્રહ માટે, પ્રથમ રોબોટિક અવકાશયાન મિશન, 12 ફેબ્રુઆરી 1961 માં વિનેરા 1 યાન ના પ્રક્ષેપણ સાથે શરૂ થયો. તે સોવિયેત વિનેરા કાર્યક્રમ હેઠળ પ્રથમ વાહન હતું. વિનેરા 1 મિશને સાતમે દિવસે સંપર્ક ગુમાવી દિધો, ત્યારે તે પૃથ્વી થી 20 કરોડ કિમી ની દૂરી ઉપર હતો.[૧૩]

શુક્ર્ માટે સંયુક્ત રાજ્ય અમેરિકા નો શોધખોડ પણ પ્રક્ષેપણ સ્થળ પર મેરિનર 1 અવકાશયાન ને ગુમાવવા સાથે ખરાબ પરિસ્થિતિ માં શરૂ થયો. 14 ડિસેમ્બર 1962 ના તેમના 109-દિવસીય કક્ષીય સ્થળાંતર સાથે જ તે શુક્ર ની ધરતી થી 34,883 કિમી ઉપર થી પસાર થવા વારો દુનિયા નો પ્રથમ સફળ આંતરગ્રહીય મિશન બની ગયો. આ ના માઈક્રોવેવ અને ઇન્ફ્રારેડ રેડિયોમીટર થી ખબર પડી કે શુક્ર ના સૌથી ઉપરી વાદળ શાંત હતા જ્યારે પૂર્વ ના પૃથ્વી-આધારિત માપનો એ શુક્ર ની સપાટી ના તાપમાન ને ખૂબ ગરમ (425 સેંટીગ્રેડ) હોવાની પુષ્ટિ કરી છે, [૧૪] અને આના સાથે આ આશા પણ સમાપ્ત થઇ ગઇ કે આ ગ્રહ ભૂમિ-આધારિત જીવન નુ ઠેકાણું હોઇ શકે છે. મેરિનર 2 એ શુક્ર ના દડ અને ખગોળીય અંતર ને વધુ સારી રીતે મેળવ્યો, પર તે ચુંબકીય ક્ષેત્ર અથવા કિરણોત્સર્ગ પટ્ટો શોધવા માટે અસમર્થ હતું. [૧૫]

વાતાવરણીય પ્રવેશફેરફાર કરો

 
પાયનિયર વીનસ મલ્ટીપ્રોબ

સોવિયત વિનેરા 3 યાન, 1 માર્ચ 1966 માં શુક્ર ઉપર ઉતરતા વખતે દુર્ઘટનાગ્રસ્ત થઇ ગયો. વાયુમંડળ મા પ્રવેશ કરનાર અને કોઇ પણ બીજા ગ્રહ ની સપાટી થી ટકરાવવા વારી આ પ્રથમ માનવ-નિર્મિત વસ્તુ હતી. ભલે આની સંચાર પદ્ધતિ નિષ્ફળ થઇ ગઇ પણ એના પહેલા તે તમામ પ્રકાર ની ગ્રહીય માહિતી વહન કરવા માટે સક્ષમ હતું. [૧૬]

સંદર્ભોફેરફાર કરો

  1. Lakdawalla, Emily (21 September 2009), Venus Looks More Boring than You Think It Does, Planetary Society Blog (retrieved 4 December 2011)
  2. ૨.૦ ૨.૧ ૨.૨ ૨.૩ Williams, David R. (15 April 2005). "Venus Fact Sheet". NASA. Retrieved 2007-10-12. Check date values in: |accessdate=, |date= (મદદ)
  3. "The MeanPlane (Invariable plane) of the Solar System passing through the barycenter". 3 April 2009. Retrieved 2009-04-10. Check date values in: |accessdate=, |date= (મદદ) (produced with Solex 10 written by Aldo Vitagliano; see also Invariable plane)
  4. Yeomans, Donald K. "HORIZONS System". JPL Horizons On-Line Ephemeris System.—At the site, go to the "web interface" then select "Ephemeris Type: ELEMENTS", "Target Body: ગુ" and "Center: Sun".
  5. ૫.૦ ૫.૧ doi: 10.1007/s10569-007-9072-y
    This citation will be automatically completed in the next few minutes. You can jump the queue or expand by hand
  6. "Report on the IAU/IAG Working Group on cartographic coordinates and rotational elements of the planets and satellites". International Astronomical Union. 2000. Retrieved 2007-04-12. Check date values in: |accessdate=, |year= (મદદ)
  7. ૭.૦ ૭.૧ "Venus phase function and forward scattering from H2SO4". Icarus. 182 (1): 10–22. 2006. Bibcode:2006Icar..182...10M. doi:10.1016/j.icarus.2005.12.014. Unknown parameter |last૩= ignored (મદદ); Unknown parameter |last૨= ignored (મદદ); Unknown parameter |first૨= ignored (મદદ); Unknown parameter |last૧= ignored (મદદ); Unknown parameter |first૧= ignored (મદદ); Unknown parameter |first૩= ignored (મદદ); Check date values in: |year= (મદદ)
  8. Mallama, A. (2011). "Planetary magnitudes". Sky and Telescope. 121 (1): 51–56. Check date values in: |year= (મદદ)
  9. "HORIZONS Web-Interface for Venus (Major Body=299)". JPL Horizons On-Line Ephemeris System. 2006-Feb-27 (GEOPHYSICAL DATA). Retrieved 2010-11-28. Check date values in: |accessdate=, |date= (મદદ) (Using JPL Horizons you can see that on 2013-Dec-08 Venus will have an apmag of −4.89)
  10. Espenak, Fred (1996). "Venus: Twelve year planetary ephemeris, 1995–2006". NASA Reference Publication 1349. NASA/Goddard Space Flight Center. Retrieved 2006-06-20. Check date values in: |accessdate=, |year= (મદદ)
  11. "Venus: Facts & Figures". NASA. Retrieved 2007-04-12. Check date values in: |accessdate= (મદદ)
  12. "Space Topics: Compare the Planets: Mercury, Venus, Earth, The Moon, and Mars". Planetary Society. Retrieved 2007-04-12. Check date values in: |accessdate= (મદદ)
  13. Mitchell, Don (2003). "Inventing The Interplanetary Probe". The Soviet Exploration of Venus. Retrieved 2007-12-27. Check date values in: |accessdate=, |year= (મદદ)
  14. Mayer, McCullough, and Sloanaker (1958). "Observations of Venus at 3.15-cm Wave Length". Astrophysical Journal. The Astrophysical Journal. 127: 1. Bibcode:1958ApJ...127....1M. doi:10.1086/146433. Unknown parameter |last૨= ignored (મદદ); Unknown parameter |last૩= ignored (મદદ); Unknown parameter |month= ignored (મદદ); Check date values in: |year= (મદદ)CS1 maint: Multiple names: authors list (link)
  15. Jet Propulsion Laboratory (1962). "Mariner-Venus 1962 Final Project Report" (PDF). SP-59. NASA. Check date values in: |year= (મદદ)
  16. Mitchell, Don (2003). "Plumbing the Atmosphere of Venus". The Soviet Exploration of Venus. Retrieved 2007-12-27. Check date values in: |accessdate=, |year= (મદદ)