સિવિલ ઇજનેરી કે સ્થાપત્ય અભિયાંત્રિકી લશ્કરી ઇજનેરી પછી ઇજનેરીની સૌથી જૂની શાખા છે. આ ભૌતિક અને કુદરતી રૂપે બનેલા મકાનો,સંસ્થાકીય ઇમારતો,પુલ, રસ્તા, નહેરો, જળબંધ, ઇમારતો, વગેરેની ડિઝાઇન, બાંધકામ અને જાળવણીનું વિજ્ઞાન છે.[૧][૨]

ધ પેટ્રોનસ ટ્વિન ટાવર્ઝ, સ્થપતિ સીઝર પેલી અને થોરનટન-ટોમેસિટી અને રેન હિલ બરસેકુટૂ એસ. ડી. એન. બી. એચ. ડી. ઇજનેરો દ્વારા બાંધવામાં આવેલી આ ઇમારત 1998-2004 સુધી જગતની સૌથી ઊંચી ઇમારત હતી.

ઈતિહાસફેરફાર કરો

એક અલગ શિસ્ત તરીકે સિવિલ એન્જિનિયરિંગની શરૂઆત ફ્રાન્સમાં 1716 માં બ્રિજ અને હાઇવે કોર્પ્સના ફાઉન્ડેશનમાં જોવા મળી શકે છે, જેમાંથી 1747 માં ઇકોલ નેશનલે ડેસ પોન્ટ્સ એટ ચૌસિસ ("નેશનલ સ્કૂલ ઓફ બ્રિજ એન્ડ હાઇવે") નો વિકાસ થયો. તેના શિક્ષકોએ પુસ્તકો લખ્યા જે સામગ્રી, મશીનો અને હાઇડ્રોલિક્સના મિકેનિક્સ પર પ્રમાણભૂત કામો બન્યા, અને અગ્રણી બ્રિટિશ ઇજનેરોએ તેમને વાંચવા માટે ફ્રેન્ચ શીખી. જેમ જેમ ડિઝાઇન અને ગણતરીએ અંગૂઠાના નિયમ અને પ્રયોગમૂલક સૂત્રોને બદલ્યા, અને તે વિજ્ઞાનને સુવ્યવસ્થિત રીતે ઘડવામાં આવ્યું તેમ, બિન -લશ્કરી ઇજનેર સ્ટેજની આગળના ભાગમાં ગયા. પ્રતિભાશાળી, જો ઘણીવાર સ્વ-શિક્ષિત, કારીગરો, પથ્થરમારો, મિલવરાઇટ્સ, ટૂલમેકર્સ અને ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ ઉત્પાદકો સિવિલ એન્જિનિયર બન્યા. બ્રિટનમાં, જેમ્સ બ્રિન્ડલીએ મિલરાઇટ તરીકે શરૂઆત કરી અને સદીના અગ્રણી નહેર નિર્માતા બન્યા; જ્હોન રેની એક મિલરાઈટના એપ્રેન્ટિસ હતા જેમણે આખરે નવો લંડન બ્રિજ બનાવ્યો; થોમસ ટેલ્ફોર્ડ, એક પથ્થરમાલિક, બ્રિટનના અગ્રણી રોડ બિલ્ડર બન્યા.[૩]

પેટા શાખાઓફેરફાર કરો

સંરચનાત્મક ઈજનેરીફેરફાર કરો

સંરચનાત્મક ઈજનેરી એ સિવિલ ઈજનેરી પેટા-શિસ્ત છે જેમાં સ્ટ્રક્ચરલ ઈજનેરને ઇમારતોના 'હાડકાં અને સ્નાયુઓ' ડિઝાઇન કરવાની તાલીમ આપવામાં આવે છે જે માનવસર્જિત માળખાનું સ્વરૂપ અને આકાર બનાવે છે. માળખાકીય ઇજનેરોએ ઇમારતો અને નોન-બિલ્ડિંગ સ્ટ્રક્ચર્સની બાંધકામોની સ્થિરતા, તાકાત, કઠોરતા અને ભૂકંપ-સંવેદનશીલતાને સમજવી અને ગણતરી કરવી જોઈએ.[૪] માળખાકીય ડિઝાઇન અન્ય ડિઝાઇનરો જેમ કે આર્કિટેક્ટ્સ અને બિલ્ડિંગ સર્વિસ એન્જિનિયર સાથે સંકલિત છે અને ઘણી વખત સાઇટ પર કોન્ટ્રાક્ટરો દ્વારા પ્રોજેક્ટ્સના બાંધકામની દેખરેખ રાખે છે. તેઓ મશીનરી, તબીબી સાધનો અને વાહનોની ડિઝાઇનમાં પણ સામેલ થઈ શકે છે જ્યાં માળખાકીય અખંડિતતા કાર્ય અને સલામતીને અસર કરે છે.[૫][૬]

ભૂતકનીકી ઈજનેરીફેરફાર કરો

ભૂતકનીકી ઈજનેરી સિવિલ ઈજનેરીની પેટા-શિસ્ત છે અને તેને સમાજ અને જીવનને સુધારવા માટે પૃથ્વી સામગ્રી (માટી અને ખડક) ના ઉપયોગ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરી શકાય છે.[૭]

પરિવહન ઇજનેરીફેરફાર કરો

પર્યાવારણ ઈજનેરીફેરફાર કરો

જળ-વ્યવસ્થા ઈજનેરીફેરફાર કરો

બાંધકામ ઇજનેરીફેરફાર કરો

દરિયાઇ ઇજનેરીફેરફાર કરો

ભૂસ્તર ઇજનેરીફેરફાર કરો

ભૂસ્તર ઇજનેરીને ISO/TC 211 શ્રેણીના ધોરણોમાં "સંગ્રહ, વિતરણ, સંગ્રહ, વિશ્લેષણ, પ્રક્રિયા, ભૌગોલિક ડેટા અથવા ભૌગોલિક માહિતીની રજૂઆત સાથે સંબંધિત શિસ્ત" તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.[૮]

સંદર્ભોફેરફાર કરો

  1. "History and Heritage of Civil Engineering". American Society of Civil Engineers. મૂળ માંથી ૧૬ ફેબ્રુઆરી ૨૦૦૭ પર સંગ્રહિત. મેળવેલ ૮ ઓગસ્ટ ૨૦૦૭.
  2. "What is Civil Engineering". Institution of Civil Engineers. મેળવેલ ૧૫ મે ૨૦૧૭.
  3. "civil engineering | Definition, History, Functions, Branches, & Facts". Encyclopedia Britannica (અંગ્રેજીમાં). મેળવેલ 2021-10-22.
  4. FAO online publication સંગ્રહિત ૨૦૧૬-૧૧-૧૯ ના રોજ વેબેક મશિન
  5. "What is a Structural Engineer and What Do They Do?". RMG Engineers (અંગ્રેજીમાં). મૂળ માંથી 2021-10-22 પર સંગ્રહિત. મેળવેલ 2021-10-22.
  6. "Structural engineering". Wikipedia (અંગ્રેજીમાં). 2021-09-30.
  7. Robbins, B. A.; Stephens, I. J.; Marcuson, W. F. (2021-01-01). Alderton, David; Elias, Scott A. (સંપાદકો). Geotechnical Engineering (અંગ્રેજીમાં). Oxford: Academic Press. પાનાઓ 377–392. doi:10.1016/b978-0-12-409548-9.12508-4. ISBN 978-0-08-102909-1.
  8. ISO/TR 19122:2004(en) Geographic information/Geomatics — Qualification and certification of personnel [૧]