હિડેકી યુકાવા (૨૩ જાન્યુઆરી ૧૯૦૭ – ૮ સપ્ટેમ્બર ૧૯૮૧) જાપાનિઝ સૈદ્ધાંતિક ભૌતિકશાસ્ત્રી હતા. પ્રબળ નાભિકિય બળનું નિયમન કરતાં કણ પાય-મેસોનની સૈદ્ધાંતિક આગાહી કરવા માટે તેમને ૧૯૪૯ના વર્ષનું ભૌતિકશાસ્ત્રનું નોબેલ પારિતોષિક એનાયત થયું હતું. આ સન્માન મેળવનાર તેઓ પ્રથમ જાપાનિઝ વ્યક્તિ હતા.[૧]

હિડેકી યુકાવા
Yukawa.jpg
યુકાવા 1951માં
જન્મની વિગત(1907-01-23)23 જાન્યુઆરી 1907
ટોક્યો, જાપાન
મૃત્યુ8 September 1981(1981-09-08) (aged 74)
રાષ્ટ્રીયતાજાપાનિઝ
જીવન સાથી(ઓ)સુમી યુકાવા
સંતાનો
પુરસ્કારોભૌતિકશાસ્ત્રનું નોબેલ પારિતોષિક (1949)
વૈજ્ઞાનિક કારકિર્દી
ક્ષેત્રસૈદ્ધાંતિક ભૌતિકશાસ્ત્ર
હસ્તાક્ષર
Hideki Yukawa signature.jpg

જીવનફેરફાર કરો

હિડેકી યુકાવાનો જન્મ ૨૩ જાન્યુઆરી ૧૯૦૭ના રોજ ટોક્યો ખાતે આવેલ ઇચિબે-ચો અઝાબુ શહેરમાં થયો હતો. તેમનું મૂળનામ હિડેકી ઓગાવા હતું, પરંતુ ૧૯૩૨માં સુમી યુકાવા સાથે લગ્ન કર્યા બાદ તેમણે તેમની પત્નીની અટક 'યુકાવા' પોતાના નામ પાછળ સ્વીકારી હતી.[૨] તેઓ તેમના ભૂગોળશાસ્ત્રી પિતા તાકુજી ઓગાવાના સાત સંતાનો પૈકિના પાંચમુ સંતાન હતા.[૩]

૮ સપ્ટેમ્બર ૧૯૮૧ રોજ ક્યોટો ખાતે તેમનું અવસાન થયું હતું.[૨]

સંશોધન કાર્યફેરફાર કરો

યુકાવાએ પ્રતિપાદિત કર્યું કે નાભિકિય બળો મેસોનના વિનિમય સાથે સંબંધ ધરાવે છે. જે રીતે વિદ્યુતચુંબકીય બળમાં ફોટોન ભાગ ભજવે છે તેવો જ ભાગ મેસોન નાભિકિય બળોમાં ભજવે છે.[૧]

સંદર્ભોફેરફાર કરો

  1. ૧.૦ ૧.૧ પટેલ, પ્રહલાદ છ. (April 2003). "યુકાવા, હિડેકી". In ઠાકર, ધીરુભાઈ. ગુજરાતી વિશ્વકોશ. ૧૭ (1st આવૃત્તિ). અમદાવાદ: ગુજરાત વિશ્વકોશ ટ્રસ્ટ. pp. ૧૧૫–૧૧૬.
  2. ૨.૦ ૨.૧ Yukawa, Hideki (1982). "Chronological Table". Tabibito. World Scientific. pp. vi, ૧–૫. ISBN 978-9971-950-09-5. Unknown parameter |translator૧-last= ignored (મદદ); Unknown parameter |translator૧-first= ignored (મદદ); Unknown parameter |translator૨-last= ignored (મદદ); Unknown parameter |translator૨-first= ignored (મદદ); Check date values in: |year= (મદદ)
  3. Brown, Laurie M. (2003). The Oxford Companion to the History of Modern Science. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-511229-0 – via Oxford University Press. Check date values in: |year= (મદદ) 

વધુ વાચનફેરફાર કરો

  • Brown, Laurie M. (May 1985). "How Yukawa Arrived at the Meson Theory". Progress of Theoretical Physics Supplement. Oxford University Press. 85: 13–19. doi:10.1143/PTP.85.13.  
  • Yukawa, Hideki (January 1955). "On the Interaction of Elementary Particles. I". Progress of Theoretical Physics Supplement. 1: 1–10. doi:10.1143/PTPS.1.1.  
  • "On the Interaction of Elementary Particles. II". Progress of Theoretical Physics Supplement. 1: 14–23. January 1955. doi:10.1143/PTPS.1.14. Unknown parameter |last૨= ignored (મદદ); Unknown parameter |first૨= ignored (મદદ); Unknown parameter |first૧= ignored (મદદ); Unknown parameter |last૧= ignored (મદદ)