મુખ્ય મેનુ ખોલો

ચારણ

ચારણો ને ગઢવી,કવીરાજ કહી ને સંબોધવા આવે છે.

ચારણ (હિંદી: चारण) અથવા ગઢવી ભારતના રાજસ્થાન અને ગુજરાત રાજ્યોમાં આ વસવાટ કરતી એક જાતિ/જ્ઞાતિ છે. શ્રીમદ્ ભાગવતમ્ (સ્કંધ ૩, અધ્યાય ૧૦, શ્લોક ૨૮-૨૯) અનુસાર ચારણ જ્ઞાતિ, યક્ષ, ગંધર્વો, દેવો, અપ્સરા જેવા અન્ય દૈવી સ્વરૂપોની સાથે બનાવવામાં આવી હતી અને તેઓ સ્વર્ગમાં રહેતા હતા. એવી પણ માન્યતા છે. આ જ્ઞાતિના સભ્યો તેમના ઉચ્ચ સાહિત્યિક રસ અને જ્ઞાન, સમાજ પ્રત્યે ઊંડી વફાદારી, હોંશીયારી અને યુદ્ધમાં શહાદત વહોરવા માટેની અડીખમ તૈયારી, વગેરે જેવા ગુણો માટે પ્રખ્યાત છે[૧].

ગઢવીને ચારણ અને કવિરાજ સાથે જાગીરદાર અને ઠાકુર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ જ્ઞાતિના સભ્યો સમાજના એક મોટા વિભાગ દ્વારા દિવ્ય, દૈવી સ્વરૂપ ગણવામાં આવે છે. જ્ઞાતિના મહિલા રાજપૂત રાજાઓ સહિત આ વિસ્તારમાં અન્ય મુખ્ય સમુદાયો દ્વારા સ્ત્રી વર્ગને માતા અથવા દેવીઓ તરીકે પ્રેમપૂર્વક પૂજવામાં આવે છે. આ દેવીઓ કરણી માતાજી (રાજસ્થાન,દેશનોક), આવડ માતાજી(જૈસલમેર,રાજસ્થાન),આશાપુરા માતાજી , વરવડી માતાજી, બહુચરા માતાજી, ખોડીયાર માતાજી, મોગલમાતાજી અને સોનલ માતાજી ચારણ મહા શક્તિ માતાઓ જાણીતા ઉદાહરણો છે. બધા મહાશક્તિ શબ્દ સાથે રજૂ થાય છે "આઈ મા" ઉદાહરણ તરીકે "આઈ શ્રી ખોડીયાર મા" "આઈ શ્રી સોનલ મા". ઘણી ખરી રાજપૂત શાખ ની કુળદેવી ચારણ દેવી જ છે.

દરેક રાજાઓ તેમના રાજદરબારમાં ચારણ (ગઢવી) રાખી રાજ પ્રત્યેની પ્રતિષ્ઠા અને ગૌરવ અનુભવતા હતા. તેઓ સારા કવિઓ અને સારા સૈનિકો હતા. તેઓ ક્ષત્રિય સમુદાય નો જ એક ભાગ છે .રાજાઓ તેમને અનેક ગામો આપતા અને રાજાઓ સામાન્ય રીતે હાથી, નાણાં, અને ઘરેણાં સમાવેશ કરી 1,00,000 રૂપિયા સમકક્ષ મોટી ભેટ આપતા હતા. રાજાઓ તેમને રાજદરબારમાં એક સ્થાન (બેઠક) ફાળવી આમંત્રિત કરતા. તત્કાલ કવિતાઓની રચના કરવા માટે તેમની ક્ષમતાને કારણે, ચરણ જ્ઞાતિના સભ્યોની લોકપ્રિય રીતે કહેવતા શબ્દો "કવિઓ વચ્ચે રાજા" કે "કવીરાજ" છે. ચારણ હંમેશા સેનામાં હુમલાઓ કરવામાં આગળ રહેતા હતા.

સામાજિક માળખુંફેરફાર કરો

ચારણ જાતિનું સામાજિક માળખું તેઓની લખેલી વંશાવળી પર આધારિત છે. એક ચરણ તેઓ દરેક અન્ય ખબર ન હોય તો પણ બરાબર તરીકે બીજા બધા ચારણ ધ્યાનમાં અને ધરમૂળથી અલગ આર્થિક અથવા ભૌગોલિક સ્થિતિ હશે. [6] તેઓ તેમની નીચે પેટા વિભાગો ઘણી અને કેટલાક શેરોમાં સાથે ચાર વિભાગો, દરેક વિભાજિત કરવામાં આવે છે. એ જ સ્ટોક નર અને માદા ભાઈઓ અને બહેનો ગણવામાં આવે છે, અને સ્ટોક અંદર આમ લગ્ન કડક પ્રતિબંધ છે. એ જ રીતે, ચારણ સમુદાય બહાર લગ્નની મંજૂરી નથી. તેના બદલે ચાર વિભાગો, ઘણા લેખકો 23 વિભાગો શાબ્દિક માઉન્ટ શિખરો, સોળ sakhas અને ત્રણ chals જેનો અર્થ થાય છે ચાર Pahadas સમાવેશ થાય વધુ મૂળભૂત રીતે વિભાગ માને છે. પહેલાં ઉલ્લેખ કર્યો છે આ ચાર વિભાગો માત્ર ભૌગોલિક ઓળખ પર આધારિત હોય છે અને 23 વિભાગો હેઠળ વિભાગો ઘણા સાથે ઓવરલેપ થઇ શકે છે. આ ચાર Pahadas છે (1) નરા (2) ચોરાડા (3) ચુવા અને (4) તુબેલ એમ ચાર ભાગ છે (1) Ausura (પણ Avsura જોડણી), (2) મારુ અને (3) બાટી. એક Pahada ઓફ ચારણ ભાઈઓ અને બહેનો ગણવામાં આવે છે અને તેની સાથે લગ્ન કરી શકે નહીં. સામાન્ય રીતે આ વિભાગો Nara ચારણ Ausura સાથે મેરી, Baati સાથે મારુ અને Chuva સાથે Chorada મુજબ. Tumbel માંથી લગ્ન કરવા માટે વિશિષ્ટ ચાલ નથી અને તેથી તેઓ અડધા Pahada તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. Tumel સામાન્ય રીતે અન્ય ત્રણ Pahadas અને Chaals કોઈપણ લગ્ન. સમુદાય બાકીના વિભાગો શાબ્દિક અર્થ થાય છે, જે સોળ sakhas (Sakhiyas તરીકે ઓળખાય છે) માં વિભાજિત થયેલ છે. તેઓ સામાન્ય રીતે અન્ય વિભાગો સાથે તેમજ ત્રણ Chaals અને ત્રણ અને અડધા Pahadas લગ્ન. 16 sakhiyas ઘણા રાજસ્થાન રહે છે.

મૂલ્યો અને માન્યતાફેરફાર કરો

ચારણ ની આદર આપવની ભવના, વફાદારી અને ચપળતા. તેમના દરેક ને નમસ્કાર કરવા ચારણ સમુદાયના સભ્યો દ્વારા વપરાતી શબ્દસમૂહ જે છે "જય માતાજી”. ચારણ જ્ઞાતી ની સ્ત્રી ને રાજસ્થાન અને ગુજરાતમાં મોટાભાગના સમુદાયોમાં આદર આપવમા આવે છે. ચારણ દેવીપુત્ર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ગુજરાતમાં વર્તમાન સમયે સૌથી મહાન દેવી મોગલ માતાજી અને સોનલ માતાજી (મઢડા) અને કરણી માતાજી (રાજસ્થાન) ની પૂજા માને છે. શ્રી સોનલ મા મઢડામા (સૌરાષ્ટ્ર) જન્મેલા અને તેઓ ખૂબ જ સારા સમાજ સુધારક હતા. તેના માત્ર ચારણ નામ ને કારણે ગર્વ અને ગૌરવ છે.

ચારણી સાહિત્યફેરફાર કરો

સાહિત્ય અને કવિતા ચારણની એક આગવી ઓળખ અને અભિન્ન ભાગ છે. સાહિત્ય એક સમગ્ર શૈલી ચારણી સાહિત્ય તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. ડિંગળ ભાષા અને સાહિત્ય આ જાતિના કારણે અસ્તિત્વ ધરાવે છે. સામાન્ય રીતે તે આધુનિક રાજસ્થાની સાહિત્યકાર સુર્યમલ મિસણ જે ચારણ હતા. ઝવેરચંદ મેઘાણીએ ચારણી સાહિત્ય ને તેર ઉપશૈલીઓમાં વિભાજન કર્યુ છે.

  • દેવો અને દેવીઓ ના વખાણ ગીતો
  • નાયકો, સંતો અને સમર્થકો વખાણ ગીતો (બિરદાવળી)
  • યુદ્ધ વર્ણનો
  • મહાન રાજાઓ અને પુરૂષોમાં અનિષ્ટ માટે તેમના શક્તિનો ઉપયોગ
  • હિંમત, એક સ્થાયી વિશ્વાસઘાત ની ઠેકડી
  • પ્રેમ કથાઓ
  • મૃત યોદ્ધાઓ, સમર્થકો અને મિત્રો માટે વિલાપ કાવ્ય
  • કુદરતી સૌંદર્ય, મોસમી સુંદરતા અને તહેવારોના વખાણ
  • હથિયારોના વર્ણનો
  • સિંહ, ઘોડા, ઊંટ, અને ભેંસની પ્રસંશા કરતા ગાયન
  • ભાષાની અને વ્યવહારુ કાબેલિયત વિશે કહેવત
  • પ્રાચીન મહાકાવ્યો
  • દુષ્કાળ અને પ્રતિકૂળ સમયમા લોકોનુ વર્ણન

સંદર્ભફેરફાર કરો

  1. Hasmukh gadhavi rozavada, Hasmukh gadhavi rozavadaSanja (2006). "Narrative "Lore" and Legend from Saurashtra (India) Gems Waiting to be polished" (PDF). Asian Folklore Studies. 65: 323–337. Check date values in: |year= (મદદ)