મહેસાણા

ભારતના ગુજરાત રાજ્યનું એક નગર

મહેસાણા ‍(About this sound ઉચ્ચાર ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મહેસાણા જિલ્લાના મહેસાણા તાલુકાનું શહેર અને જિલ્લા તેમ જ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.

મહેસાણા
—  શહેર  —
રાજમહેલ, મહેસાણા
રાજમહેલ, મહેસાણા

મહેસાણાનુ

ગુજરાત અને ભારતમાં સ્થાન
અક્ષાંશ-રેખાંશ 23°35′17″N 72°22′10″E / 23.587961°N 72.369325°E / 23.587961; 72.369325
દેશ ભારત
રાજ્ય ગુજરાત
જિલ્લો મહેસાણા
કલેક્ટર એચ. કે. પટેલ
રેસીડેન્ટ એડીશનલ કલેક્ટર મુકેશ ગઢવી
વસ્તી

• ગીચતા
• મેટ્રો

૧,૮૪,૧૩૩[૧] (૨૦૧૧)

• 5,790/km2 (14,996/sq mi)
• ૧,૯૦,૧૮૯[૨] (૨૦૧૧)

લિંગ પ્રમાણ ૧.૧૨ /
અધિકૃત ભાષા(ઓ) ગુજરાતી,હિંદી[૧]
સમય ક્ષેત્ર ભારતીય માનક સમય (+૦૫:૩૦)
વિસ્તાર

• ઉંચાઇ

31.8 square kilometres (12.3 sq mi)

• 81 metres (266 ft)

ઇતિહાસફેરફાર કરો

ચાવડા વંશના રાજપૂત મેહસાજી ચાવડાએ મહેસાણાની સ્થાપના કરી હતી. તેમણે વિક્રમ સંવત ૧૪૧૪, ભાદરવા સુદ ૧૦ (ઇ.સ. ૧૩૫૮) ના રોજ શહેરનું તોરણ અને મંદિર બંધાવ્યું હતું.[૩] તેનું વર્ણન ૧૯૩૨માં જયસિંહ બ્રહ્મભટ્ટે કર્યું હતું.

ગાયકવાડે વડોદરા જીતીને પાટણને ઉત્તર ગુજરાતનું સંચાલન મથક બનાવ્યું હતું, જે પછીથી કડી અને ત્યારબાદ ૧૯૦૨માં મહેસાણામાં ખસેડાયું હતું. ૧૯૪૭માં ભારતની આઝાદી પછી તે ભારત સંઘમાં ભળ્યું હતું અને બોમ્બે રાજ્યમાં તેનો સમાવેશ થયો હતો. ૧૯૬૦માં તે ઉત્તર ગુજરાતમાં અલગ જિલ્લા રૂપે અસ્તિત્વમાં આવ્યું.[૪]

૧૯૦૪માં સયાજીરાવ ગાયકવાડ ત્રીજાએ બંધાવેલો મહેલ રાજમહેલ તરીકે ઓળખાય છે.

ભૂગોળફેરફાર કરો

સમુદ્ર સપાટીથી મહેસાણાની સરેરાશ ઉંચાઇ 265 feet (81 m) છે.

મહેસાણામાં પરા તળાવ આવેલું છે.

વસતીફેરફાર કરો

 
મહેસાણાનો એક માર્ગ

૨૦૧૧ની વસતી ગણતરી પ્રમાણે મહેસાણાની વસતી ૧,૮૪,૧૩૩ની હતી.[૨] લિંગ ગુણોત્તર ૮૯૪ છે.[૨] મહેસાણામાં સાક્ષરતા દર ૮૪.૨૬% છે.[૨]

મહેસાણામાં બાળકોમાં જાતિ ગુણોત્તર ૭૬૨ છે,[૨] જે ભારતના શહેરી વિસ્તારોમાં સૌથી ઓછો છે.[૫]

સંદર્ભફેરફાર કરો

  1. "Provisional Population Totals, Census of India 2011; Cities having population 1 lakh and above" (pdf). Office of the Registrar General & Census Commissioner, India. Retrieved ૨૬ માર્ચ ૨૦૧૨. Check date values in: |accessdate= (મદદ)
  2. ૨.૦ ૨.૧ ૨.૨ ૨.૩ ૨.૪ "Provisional Population Totals, Census of India 2011; Urban Agglomerations/Cities having population 1 lakh and above" (pdf). Office of the Registrar General & Census Commissioner, India. Retrieved ૨૬ માર્ચ ૨૦૧૨. Check date values in: |accessdate= (મદદ)
  3. "Mehsana - History". NRI Division. Government of Gujarat. ૨૦૦૯. Retrieved ૧૭ માર્ચ ૨૦૧૩. Check date values in: |accessdate=, |year= (મદદ)
  4. "History". Government of Gujarat. mehsanadp.gujarat.gov.in. ૧૭ જુલાઇ ૨૦૧૨. Retrieved ૧૭ માર્ચ ૨૦૧૩. Check date values in: |accessdate=, |date= (મદદ)
  5. Radha Sharma & Bharat Yagnik (૧૩ જાન્યુઆરી ૨૦૧૨). "Mehsana, shame of India!". The Times of India. the original માંથી ૨૩ ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૭ પર સંગ્રહિત. Retrieved ૨૩ જાન્યુઆરી ૨૦૧૨. Check date values in: |accessdate=, |date=, |archivedate= (મદદ)